Nauka jazdy na rowerze - trudności i ćwiczenia

Jazda na rowerze to czynność wymagająca naprzemiennej pracy kończyn dolnych, która jest możliwa przy odpowiedniej współpracy obu półkul mózgu. Wraz z rozwojem dziecka liczba połączeń między półkulami rośnie dzięki aktywnościom wykonywanym obustronnie oraz naprzemiennie. Ważną rolę w nabywaniu tej umiejętności motorycznej stanowi poczucie równowagi podczas ruchu, a także zdolność do separowania ruchów poszczególnych części ciała przy wykonywanej czynności,  np. utrzymanie toru ruchu podczas skrętu głowy. 
Zanim jednak dziecko zacznie pedałować, musi najpierw opanować umiejętność wsiadania i schodzenia z roweru. Już na tym etapie mogą pojawić się pierwsze trudności, np. z utrzymaniem równowagi na jednej nodze podczas przekładania nogi przez ramę. Ta umiejętność wymaga także prawidłowej oceny wysokości roweru i odpowiedniego zaplanowania ruchu tak, aby nie stracić równowagi.
Kolejną trudnością w rozpoczęciu jazdy może być niepewność grawitacyjna: dziecko odczuwa dyskomfort ze względu na ograniczoną możliwość stabilnego ustawienia stóp na ziemi. W takim przypadku warto obniżyć siodełko i zapewnić stabilizację pozycji przez zastosowanie szerokich pedałów.
Wiele dzieci ma trudności z ruszeniem z miejsca, ponieważ pierwszy obrót pedałów wymaga użycia większej siły. Jeżeli pomożemy im podczas startu, dalej pojadą już samodzielnie.
Dzieci z obniżonym napięciem mięśniowym w obrębie tułowia częściej mogą tracić równowagę niż ich rówieśnicy bez takiego deficytu. W takich przypadkach pomocne mogą być kółka boczne, które ustabilizują rower na nierównej drodze. Problemy z zatrzymaniem roweru przed przeszkodą (np. przejściem dla pieszych) mogą być natomiast spowodowane nieumiejętnością oceny odległości i własnego przyspieszenia, trudnością z koordynacją zmiany pracy kończyn dolnych na pracę kończyn górnych (wciśnięcie hamulca ręcznego) lub zmiany kierunku ruchu (wciśnięcie hamulca pedałami).
Nauka poszczególnych umiejętności potrzebnych do jazdy na rowerze nie musi się zawsze odbywać na dwóch kołach. Można się tym zająć również zimą. Pomogą w tym na przykład:
•    zabawy wymagające przekładania nogi przez przeszkodę (jak przy wsiadaniu na rower): skakanie w gumę, przechodzenie nad murem z klocków
•    doskonalenie umiejętności skoków – obunóż, na jednej nodze i przeskakiwanie z nogi na nogę, wchodzenie na wysokie stopnie schodów (lub co drugi stopień). W ten sposób dziecko uczy się odpychać jedną nogą
•    zabawy wymagające naprzemiennej pracy kończyn dolnych: wchodzenie na drabinki, naprzemienne odbijanie balona nogami w pozycji leżenia na plecach
•    skręcanie głowy w różne strony podczas chodu lub biegu, a także w pozycji czworaczej  
•    ocena odległości i głębokości: układanie zabawek w równych odległościach, mierzenie głębokości różnych misek/garnków, szeregowanie zabawek ze względu na wybraną cechę
•    zatrzymywanie się (w biegu, podczas chodzenia na czworaka) i zmiana kierunku na sygnał (klaśnięcie, pojawienie się np. kartki w kolorze czerwonym)

Opracowała:
Gabriela Pietraszkiewicz
fizjoterapeuta, terapeuta integracji sensorycznej