Sztuczna kość z Lublina

Naukowcy z Lublina opracowali FlexiOss® – oparty na ceramice hydroksyapatytowej i polimerze organicznym biokompozyt, który może zastąpić ludzką kość. FlexiOss służy do uzupełniania ubytków kostnych, powstałych w kościach po urazach np. sportowych albo wypadkach komunikacyjnych i może nawet zapobiec amputacji kończyn.

Zespół naukowców z z Katedry Biochemii i Biotechnologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie po kierownictwem prof. Grażyny Ginalskiej oraz dr hab. Anny Belcarz opracował materiał pod nazwą FlexiOss®, który po wszczepieniu staje się rusztowaniem dla komórek kościotwórczych i przyspiesza proces remineralizacji kości. Komercjalizacją FlexiOss zajmuje się spółka Medical Invent, w której lubelski Uniwersytet Medyczny ma udziały.

Pomysł opracowania biokompozytu wyszedł od ortopedów, którzy potrzebowali materiału praktycznego w zastosowaniu, czyli takiego, który na przykład podczas wszczepiania się nie przesuwa ani nie przesypuje, jak to się działo w przypadku stosowanych wcześniej granulatów. Takiego, którego struktura w jak największym stopniu, pod względem składu i właściwości, przypominałaby ludzką kość. Taki jest właśnie FlexiOss: charakteryzuje się biozgodnością, bioaktywnością i nietoksycznością. Po wszczepieniu spełnia swoją rolę i nie wywołuje niepożądanych reakcji. Daje możliwość prawidłowej odbudowy tkanki kostnej, małego ryzyka ognisk zapalnych, zakażenia i odrzutu. Oszczędza zatem pacjentowi stresu i bólu.

Materiał jest zbudowany, tak jak kość ludzka, z fosforanu wapnia. Jest całkowicie niealergiczny, bez problemu zrasta się z ludzkim ciałem. Jest też sprężysty i plastyczny – można mu nadać dowolny kształt. Dzięki temu może być wykorzystywany do wypełniania ubytków kostnych powstałych w wyniku urazów i chorób, np. nowotworów. W stanie suchym jest jak kamień. W płynie mięknie i idealnie wypełnia ubytek. Po kilku miesiącach komórki kościotwórcze przejmują rusztowanie, a materiał zrasta się z kością.

FlexiOss® może pozostać w ludzkim ciele do końca życia. Wchłaniając krew w miejscu operacyjnym zapobiega powstawaniu skrzepów. Może również pełnić rolę nośnika leków przeciwbakteryjnych, co pozwala ograniczać stosowanie antybiotyków po zabiegu.

Prace nad biokompozytem rozpoczęły się już w 2004 roku, ale na pierwszą publikację trzeba było czekać do 2013 roku (lista dostępnych publikacji na końcu artykułu). Od 2011 roku preparat był testowany na pacjentach-ochotnikach. Testy zakończyły się pozytywnie – wiadomo już, że FlexiOss® może być stosowany w ortopedii, chirurgii urazowej czy szczękowo-twarzowej.

Sztuczną kość wszczepiono już siedmiu pacjentom. Materiał nie został odrzucony, a to nadzieja, że wynalazek na stałe przyjmie się w medycynie. U jednego z pacjentów, który uległ wypadkowi motocyklowemu, FlexiOss® wypełnił 7-centymetrową dziurę w kości. Po 19 miesiącach zrósł się z ciałem i dziś pacjent chodzi, choć groziła mu amputacja.

FlexiOss® został opatentowany. Otrzymał też nagrodę główną w kategorii „Produkt przyszłości przedsiębiorcy” w XXI edycji Konkursu Polski Produkt Przyszłości organizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. W 2016 roku pani prof. Grażyna Ginalska otrzymała prestiżową nagrodę Prix Galien Polska w kategorii Innowacyjne odkrycie naukowe . W 2017 roku prof. Grażyna Ginalska oraz dr Agata Przekora zostały uhonorowane nagrodą naukową Wydziału Nauk Medycznych PAN za cykl publikacji dotyczących opracowania nowatorskiego rusztowania kostnego.

http://flexioss.pl/pl/publikacje/